ประเภทของภูมิคุ้มกัน
Süžeeskeem Tekst
- ระบบภูมิคุ้มกันต่าง ๆ ในร่างกาย สามารถจำแนกได้เป็น 2 ประเภท ตามลำดับขั้นตอนการทำงานของร่างกาย คือ ระบบภูมิคุ้มกันปฐมภูมิ และระบบภูมิคุ้มกันทุติยภูมิ ดังนี้
- ระบบภูมิคุ้มกันแบบไม่จำเพาะเจาะจง ) เป็นระบบภูมิคุ้มกันที่เป็นด่านชั้นนอกสุด เป็นการป้องกันด้านกายวิภาค อวัยวะที่เป็นระบบภูมิคุ้มกันปฐมภูมินี้ ได้แก่ ผิวหนัง ขนตา ขนตามอวัยวะต่าง ๆ ตลอดจนเยื่อเมือกต่าง ๆ ที่บุอยู่ตามผิวของอวัยวะจัดเป็น
- ระบบภูมิคุ้มกันทุติยภูมิ เป็นระบบภูมิคุ้มกันภายในร่างกายที่ถูกกระตุ้นให้แสดงออกเมื่อมีเชื้อจุลินทรีย์หรือสิ่งแปลกปลอมบุกรุกเข้ามาในร่างกาย โดยสามารถจำแนกประเภทตามแหล่งที่มาของภูมิคุ้มกันได้เป็น 2 ประเภท คือ ภูมิคุ้มกันที่รับมาแต่กำเนิด และภูมิคุ้มกันที่รับมาภายหลัง
- ภูมิคุ้มกันที่รับมาแต่กำเนิด (innate immunity) เป็นระบบภูมิคุ้มกันที่ได้รับมาจากแม่หรือติดตัวมาตั้งแต่เกิดเป็นระบบภูมิคุ้มกันที่พร้อมทำงานได้ทันที เมื่อมีการบุกรุกของเชื้อจุลินทรีย์หรือสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ร่างกายภูมิคุ้มกันระบบนี้จะไม่มีความจำเพาะเจาะจง และไม่มีการจดจำชนิดของแอนติเจนที่เข้าสู่ร่างกาย
- ภูมิคุ้มกันที่รับมาภายหลัง เป็นระบบการทำงานต่อเนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันที่รับมาแต่กำเนิด เกิดขึ้นจากการที่ร่างกายได้รับสิ่งแปลกปลอมหรือการกระตุ้นจากวัคซีนระบบนี้เป็นระบบภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะเจาะจง และมีการจดจำลักษณะของสิ่งกระตุ้น ทำให้เมื่อร่างกายได้รับสิ่งแปลกปลอมหรือแอนติเจนชนิดเดิมอีกครั้ง ร่างกายจะสามารถตอบสนองได้อย่างรวดเร็ว
- ระบบภูมิคุ้มกันที่สร้างขึ้นเอง (active immunity)เป็นระบบการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันที่ได้จากแม่ หรือตามธรรมชาติ ระบบภูมิคุ้มกันที่ได้รับ (passive immunity) เป็นระบบภูมิคุ้มกันที่ถูกกระตุ้นให้สร้างขึ้นโดยแอนติเจนหรือวัคซีน ทำให้ร่างกายสร้างภูมิต้านทานต่อสิ่งเหล่านี้เป็นระบบภูมิคุ้มกันที่มีความจำเพาะเจาะจงสูง และพร้อมที่จะตอบสนองอย่างรวดเร็วและรุนแรง