Thema’s, symbolen en motieven in De oude man die graag liefdesromans las

Overzicht van het Lesplan

Thema’s, symbolen en motieven maken elk literair werk rijker, maar abstracte ideeën zijn zonder ondersteuning moeilijk te analyseren. Met een storyboard laten leerlingen visueel zien hoe een thema op verschillende momenten in de roman terugkomt en leggen ze de betekenis ervan in hun eigen woorden uit.

In deze activiteit kiest elke leerling (of elk tweetal) een of twee thema’s uit De oude man die graag liefdesromans las, illustreert ze met concrete scènes en schrijft eronder hoe elke scène het thema uitwerkt. Lees om te beginnen de opdracht aan Chico Mendes voor, de rubbertapper en verdediger van het Braziliaanse Amazonegebied die in 1988 werd vermoord, en vraag: waarom zou een auteur een roman over een oude lezer opdragen aan een milieuactivist?

Wilt u in groepen werken, geef dan elk team een ander thema en organiseer daarna een presentatie waarin elke groep zijn storyboard deelt. Zo ziet de hele klas alle thema’s van het werk.

Voordat u begint

• Aanbevolen moment: na het uitlezen van de roman.
• Tijd: 50 tot 60 minuten, of twee lessen als er in groepen met een presentatie wordt gewerkt.
• Beoordeling: controleer of het thema goed benoemd is, of elke scène een duidelijk voorbeeld van het thema is en of de uitleg de scène verbindt met een algemeen idee over het leven of de samenleving.

Thema’s, symbolen en motieven om op te zoeken en te bespreken

Beschaving tegenover natuur

Het dorp El Idilio, de burgemeester en de gringo’s zien het regenwoud als iets wat je kunt overheersen of uitbuiten. Antonio José en de Shuar zien het als een wereld met eigen regels die je moet respecteren. Laat de leerlingen momenten illustreren waarop deze twee visies botsen.

Ecologie en de bescherming van het Amazonegebied

De roman is opgedragen aan Chico Mendes en laat de schade zien die goudzoekers, kolonisten en buitenlandse jagers aanrichten. Het ocelotwijfje valt aan omdat een gringo haar jongen heeft gedood: geweld tegen de natuur heeft gevolgen.

Eenzaamheid

Antonio José is weduwnaar, hoort niet meer helemaal bij de Shuar en past ook niet bij de kolonisten. De leerlingen kunnen scènes zoeken waarin de oude man alleen is en bespreken hoe hij met die eenzaamheid omgaat.

Lezen als toevlucht

Antonio José ontdekt pas op hoge leeftijd dat hij kan lezen, en dankzij de liefdesromans kan hij de barbaarsheid van de mensen af en toe vergeten. Vraag: wat geven boeken hem wat het dorp hem niet geeft?

Liefde

Liefde komt in veel vormen voor: de herinnering aan Dolores, de vriendschap met Nushiño en met de tandarts, de liefde van het ocelotwijfje voor haar jongen en de liefde van de oude man voor verhalen.

Respect voor inheemse volken

De Shuar leren Antonio José overleven en de roman toont hen als degenen die het regenwoud het best begrijpen, terwijl de burgemeester hen zonder bewijs beschuldigt. Bespreek met de klas het verschil tussen de blik van de hoofdpersoon en die van de autoriteiten.

Symbool: de liefdesromans

Ze staan voor verbeelding, troost en een manier om aan het geweld te ontsnappen.

Symbool: het ocelotwijfje

Het staat voor het gewonde regenwoud dat zich verdedigt tegen wie het aanvalt.

Voorbeeldstoryboard: lezen als toevlucht in De oude man die graag liefdesromans las